کتاب باربد و زمان او

به کوشش احمد صدری

کتاب باربد و زمان او نخستین اثر پروفسور عسکر علی رجب‏اُف، پژوهشگر اهل جمهوری تاجیکستان است.

او دکترا و فوق دکترای خود را پیرامون تاریخ موسیقی ایران‏زمین از اتحاد جماهیر شوروی گرفته است. این کتاب آثار او دربارة موسیقی ایران است تا نکات مبهم موسیقی ایران‏زمین برای خوانندگان ایرانی روشن شود و یا اینکه طرح بحث‏‌های جدیدی پیرامون این موضوع در آینده صورت گیرد. نکته‏‌ای که بایستی خاطرنشان کرد این است که در مورد باربد و روزگار او تاکنون رساله‏‌ای جداگانه نوشته نشده است.

در این کتاب نقش و مقام تاریخی شاه خنیاگران و یکی از پایه‏‌گذاران موسیقی استادانه ما به رشته تحریر کشیده شده است. همچنین در این کتاب تلاش شدهتا از چهره باربد و روزگار او از طریق آثار خطی فارسی و عربی و تطبیق آنها با نوشته‏‌ها و تحقیقاتی که تا به امروز صورت گرفته، تصویری آشکار داده شود. نسخه روسی این رساله بسیاری مسائل تاریخی و نظری موسیقی ایران دوران ساسانی و نقش تاریخی باربد را دقیق‏‌تر و محققانه‌‏تر ارزیابی کرده است. به معنی صاحب، خدایگان و فرمانده تشکیل شده که در باربد برای هر روزی از روزهای هفته نواهایی ساخته بود که این نواهای هفت‌گانه به نام طرق الملوکیه معروف است. همچنین آهنگ‌هایی برای هر سی روز ماه که به نام سی لحن باربدی نام‌دار است. و هم ۳۶۰ لحن به تعداد روزهای سال نوای خاص ساخته بوده است.

باربد یکی از نامورترین هنرمندان ایران است که به شهرتی افسانه‌ای دست یافته‌اند و در متون حماسی و غنایی ایران با جلوه‌هایی خاص مطرح شده است. داستان باربد در همه‌جا درآمیخته با نمادهای خاصی است که استقامت و پایگاه‌های مردمی هنرمند را به تماشا می‌گذارد و عشق و مهربانی و عاطفت انسانی را در هنر و زندگی مورد تأکید قرار می‌دهد.

این کتاب در ۱۴۸ صفحه از سوی انتشارات آرون به چاپ رسیده است.